«ԵՎ Ո՞Վ Է ՀՅՈՒՍԵԼ ՀԵՔԻԱԹՆ ԱՅՍ ՎՍԵՄ»…
Տիեզերական անպարփակությանն ուղղված հայացքով՝ Մարդը մշտապես երազել է բացահայտել անծայրածիր ոլորտների անմատչելի գաղտնիքները, ներդաշնակ օրենքներով գործող Բնության առեղծվածները։
«… Հովի զրույցին ունկն դնելով՝ Աբու Մահարին խոսում էր անձայն.
-Աշխարհն էլ, ասես, մի հեքիաթ լինի՝ անսկիզբ, անվերջ, հրաշք դյութական:
Եվ ո՞վ է հյուսել հեքիաթն այս վսեմ, հյուսել աստղերով, բյուր հրաշքներով,
Եվ ո՞վ է պատմում բյուր-բյուր ձևերով՝ անդուլ ու անխոնջ՝ այսպես թովչանքով:
Ազգեր են եկել, ազգեր գնացել, և չե՛ն ըմբռնել իմաստը նըրա.
Բանաստեղծներն են հասկացել դույզն ինչ և թոթովում են հնչյուններն անմահ:
Ոչ ոք չի՛ լսել սկիզբը նըրա, և չի՛ լսելու վախճանը նըրա,
Ամեն հնչյունը դարեր է ապրում, ամեն հնչյունին վերջ, սկիզբ չկա:
Բայց ամեն մի նոր ծնվածի համար նորի՛ց է պատմվում հեքիաթն այս շքեղ,
Նորից սկսվում և վերջանում է՝ ամեն մի մարդու կյանքի հետ մեկտեղ»…
Ավետիք Իսահակյանի կերտած հերոսներից մեկի մտորումներն ամփոփում են հազարամյակներ շարունակ աշխարհի իմաստուններին հետաքրքրող հարցերը։
Վերջին ժամանակներում, շարունակելով դեռևս հնագույն շրջանում սկսված պրպտումները, գիտնականներն ուսումնասիրում են անեզրական տարածքների «հասանելի մասը» և, մարդու սահմանափակ մտքի մատչելիության սահմաններն ընդարձակելով, «պեղում են» որոշ պատասխաններ…
Միգամածություններից ծնունդ առած աստղերից մինչև նյութի տարրական մասնիկներ՝ նույն օրինաչափություններն են գործում։
Կյանքը ծնվել, զարգացել և պահպանվել է իմաստուն փոխհարաբերություններով կարգավորվող այս միջավայրում։
Եվ ամենը վկայում է, որ Տիեզերքի կառուցվածքը ոչ միայն գեղագիտական է, այլև մաթեմատիկական ճշգրտությամբ կարգավորված։
Տիեզերքի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ այն ոչ միայն նյութական ու էներգետիկ հսկա համակարգ է, այլև՝ բարձր կարգավորված և ներդաշնակ ամբողջություն, որտեղ գործող օրինաչափությունները շաղկապված են համընդհանուր միասնությամբ։
Գիտությունը՝ դիտարկելով Տիեզերքի հիմքում եղած ֆիզիկական օրենքները, հաստատում է, որ ներդաշնակությունն ու հավասարակշռությունը ոչ թե պատահական երևույթներ են, այլ հանդիսանում են Արարչության կամ բնության անբեկանելի հիմունքներ։
Արարչական ուժի տնօրինությամբ, ներդաշնակ փոխազդեցության շնորհիվ երկրի վրա և ողջ Տիեզերքում կարգավորված օրինաչափություններով գործող միասնական մի ամբողջություն է ձևավորվել։ Այն փոփոխվում է մշտապես, սակայն այս ողջ անեզրական համակարգում ամեն ինչ գործում է հավասարակշռության օրենքներով, միանման անխախտ հիմունքներով։
Ընդհանուր ինքնակարգավորման երևույթներն առկա են Տիեզերքի յուրաքանչյուր մասնիկում — հսկայական աստղերում, բնության մանրագույն բջիջներում, բույսերի սերմերից, ծաղկաթերթերի դասավորությունից կամ մեղվի փեթակի կառուցվածքից մինչև տիեզերական անեզրության մեջ սլացող համաստեղությունները…
Ձգողականության, կենսաուժի (էներգիայի) պահպանման օրենքները, երկրաչափական ճշգրիտ հարաբերություններով կառուցվածքները՝ «սրբազան երկրաչափության» հետքերն ամենուր են։
Հայկազուն Արևորդիները փառաբանում են Արարչական ուժը՝ Տիեզերքի Ճարտարապետի հաստատած իմաստուն կարգը, գովերգելով Կյանքը, նրա հարատևումն ապահովող Տիեզերական շունչը և ձոներգում մարդկությանը բարօրություն, լիություն պարգևող, լույս և արդարություն սփռող Բարեփառ Արեգ-Միհրին…
